Historia

Pierwsze wzmianki o psach podobnych do współczesnych Basenji pochodzą z Egiptu około 3000 lat p.n.e. Psy te były wykorzystywane do polowań oraz pełniły rolę towarzysza ludzi. Ich wizerunki pojawiają się na ścianach grobowców, w piramidach (fot. 1).

Renu i Dedet (1900 p.n.e.) przedstawiają Basenji siedzącego pod krzesłem Renu (fot. 2).

W piramidzie Saggara odnaleziono wizerunek psa polującego, który miał zakręcony ogon i stojące uszy. Już w czasach starożytnego Egiptu opisywano ten pies jako psa wyjącego.

Basenji występują na całym kontynencie afrykańskim, należą do plemienia i są wysoko cenione za swoje umiejętności łowieckie.

W Afrykańskim Parku Narodowym Tasili Wan Ahdżar, na obszarze pasma górskiego, odkryto prehistoryczne malowidła naskalne z okresu neolitu, przedstawiające sceny polowań, na których widoczny jest pies podobny do Basenji (fot. 3).

Podczas polowań Basenji nosiły na szyjach drewniane kołatki. Ich dźwięk pomagał ludziom w śledzeniu psa (fot. 4 i fot. 5). Dodatkowo, psy te zaganiały zwierzynę do pułapek i skakały w górę, sygnalizując, że zwierzyna została złapana.

Psy Basenji trafiły do Europy pod koniec XIX wieku. W 1895 roku zostały zaprezentowane na angielskim Crufts jako teriery z Konga.

Pierwsze próby sprowadzenia Basenji do Europy zakończyły się niepowodzeniem, ponieważ psy padały na nosówkę.

W 1908 roku w berlińskim zoo narodziły się pierwsze Basenji.

Rok 1937 jest uważany za początek hodowli Basenji w Europie. Olivia Burn sprowadziła z Konga psa o imieniu Bongo of Blean oraz dwie suki – Bereke i Bokoto of Blean. 

Już podczas kwarantanny jedna z suk, Bokoto, urodziła szczenięta, które były pierwszymi przedstawicielami tej rasy w Europie.

 

W tym samym roku Olivia Burn pokazała swoje psy podczas Cruft's Dog Show fot.6.

 

Za twórczynię rasy uważa się Veronicę Tudor-Williams - nazywaną "matką basenji" lub "królową basenji".

Innym psem, który wybitnie wpłynął na jakość populacji europejskich Basenji, był sprowadzony z Ameryki w 1952 roku pies Hall's KINGOTO, w tym samym czasie co KINGOTO do Anglii z Sudanu Południowego przybył kolejny samiec - FATTY, który także miał duży wpływ na pokrój współczesnego Basenji.

J.Z.

 

Bibliografia:

1. Elspet Fort, The Complete Basenji, Ringpress Books 1993r
2. Czasopismo: Przyjaciel Pies" nr 10, 2006r
3. David Taylor: Księga psów. Warszawa: Świat Książki, 1995r

 

Fotografia:

1. Fot.1 Psy Egipskie,  źródło: https://digitalcollections.nypl.org/
2. Fot.2  Renu i Dedet, 11 dynastia źródło: The Complete Basenji Elspet Fort
3. Fot.3  Scena polowania malowidła naścienne Tasili Wan Ahdżar, źródło: https://www.barinas.net.ve/ Opublikowane: 08/03/2013 llovizna
4. Fot.4 Asongo-Meno z Basenji, źródło: The Complete Basenji Elspet Fort  
5. Fot.5 Scena z Afrykańskiego polowania, pierwsza publikacja w National Geographic, źródło: The Complete Basenji Elspet Fort
6. Fot.6 Basenji na wystawie Crufts w 1937, źródło: The Complete Basenji Elspet Fort